
https://www.kitapyurdu.com/kitap/muzeyyen/760258.html
Tanzimat’tan Servet-i Fünûn’a uzanan yolda hüznü ve buhranı bir sığınak bilen geçiş kuşağına, Ara Nesil edebiyatına bakıyoruz. Mehmed Celâl ise olay örgüsü bakımından bu ortak kadere sadık kalsa da hastalığı romantik bir duyarlılık nişanesi olmaktan çıkarıp çıplak bir bedensel enkazın içine hapseder. Müzeyyen’in veremi, Şevki Bey’in konağındaki sığıntı varoluşu ile Nihat’ın hodperest başatlığı arasında sıkışan bir kadının, kendi bedenini tek kaçış alanı olarak kullanmasının sonucudur; burada ölüm, konuşma hakkı elinden alınmış bir öznenin dünyadan el çekme eylemidir.
Uyarlama sürecinde kelime gruplarını sadeleştirirken anlatı kişilerinin omuzlarında taşıdığı hüznü doğrudan okura hissettirmeyi amaçladım. Bütün amacım, Mehmed Celâl’in -önceki çalışmam Venüs’teki (https://www.kitapyurdu.com/kitap/venus/754598.html) kapalı ve marazi suları da aşarak- metnin derinlerine gizlediği şiddeti, çaresizliği ve sınıfsal uçurumları apaçık göstermekti. Doğanın insanın acılarına karşı takındığı hüzünlü kayıtsızlığı çağcıl okura aktarırken geçmişin ruhunu taşıyan eş süremli bir metin bedeni yarattım.
Böylece metin, romantik anlatı sınırlarını aşarak dönemin toplumsal cinsiyet dinamiklerini, tıbbın yetersizliğini, iktidar ilişkilerinin yıkıcılığını sorgulayan güçlü bir sosyolojik belge hüviyeti kazanıyor. Ve en önemlisi, bugüne dek yalnızca akademik tezlerin satır aralarında kısmi tahlil nesnesi olarak kalan Müzeyyen romanı; 1898 yılında Konstantiniyye’de, imtiyaz sahibi Es-seyyid Mehmed Tahir’e ait Bâbıâli’nin kalbindeki 40 numaralı Tahir Bey Matbaası’nda, Maarif Nezareti’nin izniyle dizilen ilk formalarından ve Ma’lûmât Kütüphanesi’nden o dönem yayımlanan doksan beş kitaptan biri oluşundan 128 yıl sonra, tam metniyle ve tüm dokusuyla okurun karşısına çıkıyor.Samet Polat
Yayın Tarihi: 01.07.2026
ISBN: 9786253636197
Sayfa Sayısı: 138
Yayınevi: Kitapyurdu Doğrudan Yayıncılık (KDY)
Yazar: Mehmed Celâl (1867-1912)
Günümüz Türkçesine Uyarlama ve Sunuş: Samet Polat
Kapak Tasarımı ve İllüstrasyonlar: Samet Polat
Editör ve Mizanpaj: Samet Polat
